Lịch sử Hoàn cảnh lịch sử mới và Chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950

Chương 9: Lịch sử Việt Nam từ 1954 đến 1954

IV. HOÀN CẢNH LỊCH SỬ MỚI VÀ CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU - ĐÔNG 1950
1. Hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến
- Ngày 1/10/1949, cách mạng Trung Quốc thành công, nước CHND Trung Hoa ra đời và đặt quan hệ ngoại giao với ta (18/01/1950)
- Từ tháng 1/1950 Liên Xô và các nước XHCN đặt quan hệ ngoại giao với ta.
- Ngày 13/5/1949 Mỹ giúp Pháp thực hiện kế hoạch Rơ ve:
+ Mỹ can thiệp sâu vào Đông Dương; công nhận chính phủ Bảo Đại; tháng 5/1950, đồng ý viện trợ cho Pháp.
+ Nội dung kế hoạch Rơ-ve:

• Tăng cường hệ thống phòng ngự trên đường số 4, cắt đứt liên lạc của ta với quốc tế
• Lập hành lang Đông - Tây (Hải Phòng - Hà Nội - Hòa Bình - Sơn La).
• Chuẩn bị tấn công Việt Bắc lần thứ hai, giành thắng lợi để nhanh chóng kết thúc chiến tranh.

2. Chiến dịch Biên Giới thu - đông năm 1950
a, Chủ trương của ta:
Tháng 6 - 1950, ta chủ động mở chiến dịch Biên giới nhằm:

• Tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch
• Khai thông đường sang Trung Quốc và thế giới.
• Mở rộng và củng cố căn cứ Việt Bắc, tạo đà thúc đẩy kháng chiến tiến lên.

b, Diễn biến:

• Ngày 16/ 9/1950, ta tiến công Đông Khê, sau 2 ngày, ta chiếm Đông Khê.
• Thất Khê bị uy hiếp, Cao Bằng bị cô lập, hệ thống phòng ngự của Pháp trên đường số 4 bị cắt làm đôi.
• Pháp phải rút quân từ Cao Bằng về theo đường số 4 và từ Thất Khê lên chiếm lại Đông Khê và đón cánh quân từ Cao Bằng về.
• Đoán được ý định của Pháp, ta mai phục chặn đánh khiến cho hai cánh quân trên đường số 4 không gặp được nhau.
• Thất Khê bị uy hiếp, Pháp rút về Na Sầm (8/10/1950).
• Ngày 13/10/1950, địch rút khỏi Na Sầm, cuộc hành quân của địch ở Thái Nguyên cũng bị đập tan. Đường số 4 được giải phóng (22/10/1950)
• Phối hợp với mặt trận Biên giới, ta hoạt động mạnh ở tả ngạn sông Hồng, Tây Bắc, Đường số 6, số 12, buộc địch phải rút khỏi thị xã Hoà Bình. Phong trào du kích phát triển mạnh ở Bình - Trị - Thiên, Liên khu V và Nam Bộ.

c, Kết quả

• Sau hơn một tháng, chiến dịch Biên Giới kết thúc thắng lợi
• Ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 8.000 địch Giải phóng biên giới Việt - Trung với 35 vạn dân, khai thông con đường nối nước ta với các nước XHCN.
• Chọc thủng “hành lang Đông - Tây” của Pháp, phá vỡ thế bao vây của Pháp.
• Kế hoạch Rơ-ve phá sản.

d, Ý nghĩa
- Con đường liên lạc của ta với các nước Xã hội chủ nghĩa được khai thông.
- Pháp bị động, lúng túng nhiều mặt.
- Ta mở ra bước phát triển mới của cuộc kháng chiến:

• Quân đội trưởng thành,
• Giành thế chủ động trên chiến trường chính Bắc bộ